Op mijn kalender kom ik af en toe uitspraken tegen uit het Stoicisme.
En hierdoor ben ik me er wat meer in gaan verdiepen.
Mijn idee bij iemand die je stoïcijns noemt was altijd dat dat een persoon is die niet geraakt wordt. Alsof het iemand helemaal niets doet, misschien wat koud en emotieloos.
Maar dit blijkt toch wat anders te zijn.
De kern van het stoïcisme draait om iets wat eigenlijk verrassend simpel klinkt:
Je hebt niet altijd invloed op wat er gebeurt.
Maar je hebt wél invloed op hoe je ermee omgaat.
En precies daar ligt de training. En daar ligt precies ook de overlap met mindfulness.
Je kunt de situatie niet altijd veranderen.
Maar je kunt wel kiezen wat je ermee doet in jezelf.
En dat vraagt iets anders dan alleen maar passief benoemen “het is wat het is”.
Het vraagt bewustzijn.
Oplettendheid.
En ook als er emoties aanwezig zijn of ongemak is, deze ervaren zonder direct te reageren.
Het gaat net als bij mindfulness niet om afstand nemen van het leven.
Het gaat juist om:
opmerken wat er gebeurt
voelen wat er gevoeld wordt
en niet automatisch reageren vanuit gewoonte
Het verschil tussen reageren en bewust kiezen is vaak heel klein in tijd, maar enorm groot in effect.
Een moment van irritatie in de rij.
Een opmerking die je raakt.
Een situatie die anders loopt dan je had verwacht.
De automatische reactie is snel. Soms bijna onzichtbaar snel.
Maar in dat kleine tussenmoment zit iets belangrijks:
Kun je het zien?
Kun je ademen?
Kun je even wachten voordat je handelt?
Stoïcisme noemt dat training.
Mindfulness noemt het bewustzijn.
Maar beide wijzen eigenlijk naar hetzelfde gebied in jezelf:
de ruimte tussen prikkel en reactie.
De grootste misvatting zit volgens mij in denken dat aanvaarden betekent dat je niets meer doet.
Of dat je alles maar laat gebeuren.
Maar echte aanvaarding is iets heel anders.
Het is niet wegkijken.
Het is niet afvlakken.
Het is juist volledig aanwezig zijn bij wat er is — zonder erin meegesleurd te worden.
En van daaruit handelen.
Misschien is dat ook wat de zin ‘Aanvaard alles en leg je nergens bij neer’ probeert te zeggen:
Aanvaard wat er is.
Maar geef jezelf niet op in het proces.
Wat stoïcisme en mindfulness in ieder geval gemeen hebben, is dat ze je uitnodigen om niet langer steeds maar de reageren op de automatische piloot.
Maar om stap voor stap iets anders te oefenen.
Niet groots. Niet perfect.
Maar in kleine momenten.
In dagelijkse situaties.
In de rij, in een gesprek, in jezelf.
Die kleine momenten maken je groot.
Of het nu in een mindfulness training, een coachingssessie of een reiki sessie is — je bent welkom om dit zelf te komen ervaren.
